Bestuur
Landelijk bestuur
Kenia heeft een democratisch bestel. Elke vijf jaar zijn er presidentsverkiezingen. De zittende president kan eenmaal herkozen worden, dus in het totaal maximaal tien jaar aanblijven.
Het parlement omvat 224 zetels, waarvan er elke vijf jaar 210 rechtstreeks door het volk worden gekozen. Na de verkiezingen stelt de president zelf zijn kabinet samen uit de gekozen parlementsleden. Hij wijst tevens de vice-president en de overige parlementsleden aan.
In december 2007 was het weer tijd voor presidentsverkiezingen. Deze gaven aanleiding tot een golf van geweld, waarbij 1.162 mensen werden gedood en nog eens 350.000 ontheemd raakten (Kenya National Commission on Human Rights, aug. ‘08). Behalve politieke verschillen speelde hierin ook ‘oud zeer’ rondom landverdeling en sociaal-economische verschillen een grote rol.
De tegenstellingen spitsten zich toe rond de twee belangrijkste rivalen in de verkiezingen: Mwai Kibaki, een Kikuyyu, en Raila Odinga, een Luo.Van de ruim 40 stammen in Kenia zijn vooral de Kikuyu en de Luo goed vertegenwoordigd in overheidskringen. De Kikuyu staan bekend als ondernemers en ‘doeners’, de Luo als intellectuelen en ‘denkers’. Ze zouden elkaar mooi kunnen aanvullen, maar al sinds de onafhankelijkheid in 1963 is er eerder sprake van concurrentie. Er is veel onderling wantrouwen, wat effectieve samenwerking bemoeilijkt.
Stemgedrag bij de verkiezingen in december 2007, waarna ernstige rellen uitbraken.
Lokaal bestuur
Kenia is verdeeld in acht provincies en 82 districten. Hoofd van een provincie is de Provincial Commissioner, van een district is dat de District Commissioner. Zij staan onder direct gezag van de president, waardoor de decentralisatie beperkt blijft.
De lokale overheden (steden en gemeenten) vallen onder het Ministry of Local Government. Deze moet ook de budgetten van de lokale overheden goedkeuren. De diverse District Officers worden in een soort carrousel regelmatig overgeplaatst naar een ander district.
Elk dorp heeft een eigen chief. Deze, een vooraanstaand stamlid, behartigt de belangen van de gemeenschap bij de overheid. Binnen de gemeenschap is hij een zeer gerespecteerd persoon met veel persoonlijke macht en invloed.
Corruptie
Kenia wordt al jaren geplaagd door grootschalige corruptie. Alle lagen van de overheid zijn ermee besmet: van chanterende politieagenten via omkoopbare rechters en officieren van justitie tot politici en ministers, die schimmige zakendeals sluiten en steekpenningen ontvangen. Met geld kan rechtspraak gekocht worden, kan land onrechtmatig toegeëigend worden, en kunnen stemmen gekocht worden. Vooral de armen zijn hierdoor in feite vaak rechteloos. Armoede en veel te lage salarissen vormen een deel van het probleem.
Voormalig president Daniel Arap Moi wordt ernstig verdacht van het verduisteren van miljoenen dollars aan overheidsgeld. Het eerste kabinet van president Kibaki, opvolger van Moi, beloofde de corruptie hard aan te pakken. Er zijn in Kenia echter maar weinig politici die hun macht nooit misbruikt hebben. Bijgevolg moest niet alleen de aangestelde corruptiebestrijder John Githongo het land ontvluchten, ook haalden nieuwe grote corruptieschandalen, waar politici bij betrokken waren, wederom de voorpagina’s. De internationale gemeenschap heeft meermaals alle hulp aan Kenia gestaakt vanwege de mateloze corruptie.
Pogingen van de overheid om corruptie in te dammen blijven ongeloofwaardig zolang bestuurders zelf niet veranderen.
